Çenelerde Ortopedik Tedavi
Çenelerde Ortopedik Tedavi

enelerin birbirine ve kafa kaidesine göre olması gereken normal ilişkiden farklı olması durumuna  çenesel iskeletsel (Ortopedik) problem diyoruz. Bu durumun tespiti alınan yan kafa filmleri (Sefalometrik film) ortodonti uzmanı tarafından analiz edildikten sonra tespit edilir. Ortopedik problemler ancak büyüme-gelişim dönemi devam ediyorsa tedavi mümkündür. Erişkin dönemde sadece cerrahi seçenekler uygulanabilmektedir. Dolayısıyla ebeveynlerin çenesel bir problemden şüphelendiği durumlarda çocuklarını bir ortodonti uzmanına muayene ettirmelerinde büyük fayda vardır. Peki bu iskeletsel problemler nelerdir?

  • Sınıf 2 problem 

v  Alt çene geriliği

v  Üst çene ileriliği

v  her ikisinin kombinasyonu

  • Sınıf 3 problem

v  Alt çene ileriliği

v  Üst çene geriliği

v  her ikisinin kombinasyonu

  • Alt çene asimetrisi
  • Dik yön problemleri (Açık Kapanış)

Bu problemlerden hangisinin olduğu alınan yan kafa filmlerinin (Sefalometrik Film) bir ortodonti  uzmanı tarafından analiz edilmesi ile tespit edilir. Aynı zamanda alınan röntgenlerden çocuğun büyüme-gelişiminin hangi evresinde olduğu da tespit edilir. Ardından uygun aygıt kullanımına başlanılır. 

NE KADAR SÜRE APAREYİ KULLANMAM GEREKİR?

Gün içerisinde apareyin kaç saat ağızda kalması gerektiği ortodontistin tarafından açıklanacaktır. Tedavinin işe yaraması için bu önerilere uyman gerekmektedir. Uygun süre ile apareyi kullanırsan dişlerindeki ve çenendeki değişimin oldukça çarpıcı olduğunu göreceksin.

AĞRI HİSSEDECEK MİYİM?

Aparey ağzına uyumlandıktan sonraki 3-5 gün boyunca ağrı olması normaldir. İhtiyaç duyduğun taktirde, baş ağrısı gibi sebeplerle günlük hayatta kullandığın ağrı kesicilerden faydalanabilirsin. (Kullanmadan önce kullanma kılavuzunu oku.) Kullandığın apareye bağlı olarak ağrı hissettiğin belli bir bölge varsa, mümkün olduğu en kısa zamanda telefonla arayıp ortodontistinden randevu almalısın. Mümkünse apareyi kullanmayı bırakma. Aksi taktirde apareyi kullanmaya başladığın zaman yeniden 3-5 gün süre ile rahatsızlık hissi oluşabilir.

APAREYİN BAŞKA ETKİLERİ OLABİLİR Mİ?

Konuşma farklı olacaktır. Apareyin ağzında takılı iken evde yüksek sesle kitap okuma gibi konuşma egzersizleri yaptığın taktirde konuşman bir kaç gün içerisinde eski haline dönecektir. Ayrıca yutkunmanda da ilk başta problemler olmakla birlikte bu durum normaldir ve hızlıca düzelecektir.

NORMAL ŞEKİLDE YİYEBİLİR MİYİM?

Fonksiyonel apareyler ağızda iken yemek yenmemelidir. Apareyleri ağızdan çıkardıktan sonra temizlemeli, güvenli şekilde korumak için sert bir kutu içinde saklamalısın. Ortodontik tedavinin etkili olabilmesi için hem apareyine hem de dişlerine özen göstermelisin. İstenmeyen durumları engellemek için:

-Şekerleme, şekerli sakız gibi yiyeceklerden kaçınmalısın.

-Diyet içecekler de dahil asitli içeceklerden ve aşırı miktarda şeker içeren meyve suyu tüketiminden kaçınmalısın.

DİŞ FIRÇALARKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİM?

Flor içerikli diş macunları kullanarak günde 3 defa iyi bir şekilde dişlerini fırçalaman gerekmektedir. Mümkünse yanında diş fırçası ve macun taşımalısın ve öğle yemeklerinden sonrada dişlerini fırçalamalısın. Apareyi çıkartarak dişlerini fırçalamalısın. Kullandığın apareyi de tellere zarar gelmeyecek şekilde nazikçe fırçalaman gerekir. Flor içerikli bir ağız gargarası da dişler fırçalandıktan sonra gece yatmadan hemen önce kullanılabilir. Dişlerine ve apareyine yeterli özeni göstermezsen dişlerinde kalıcı hasarlar oluşabilir.

APAREYİ ÇIKARABİLİR MİYİM?

Ortodontistin tarafından aksi yönde bir tavsiye verilmediyse, temizlik ve yemek haricinde apareylerini çıkarmamalısın. Apareyi ağzından çıkardığın zamanlarda ise , koruyucu sert bir kutu içerisinde saklamasın. Tellerin kırılabilme ve tedavi süresinin uzayabilme ihtimalinden dolayı ağız içindeyken dilinle apareyle oynamamalısın.

TEDAVİ NE KADAR SÜRECEK?

Bu sorunun cevabı ortodontik probleminin ne kadar ciddi olduğuyla ilişkilidir. Bu tür aygıtlarla yapılan tedaviler çoğunlukla 12-16 ay içerisinde tamamlanır. 

HANGİ SIKLIKLA RANDEVUYA GELMEM GEREKECEK?

Apareyin uyumlanması için tedavi boyunca düzenli aralıklarla randevuların olacak.

DİŞ HEKİMİMİ GÖRMEME GEREK OLACAK MI?

Evet. Normalde kontrol ve diğer tedaviler amacıyla gittiğin diş hekimini ortodontik tedavi esnasında da görmen çürük kontrolü için önemlidir. İhtiyaç dahilinde ortodontistin seni yönlendirebilir.

FİZİKSEL TEMAS İÇEREN SPORLAR YAPIYORSAM NE YAPMALIYIM?

Bu tür sporları yaparken fonksiyonel apareylerin yerine, ağız koruyucular takmalısın. Ayrıca bisiklete binerken, kaykay ya da patenle kayarken de bu koruyuculardan faydalanmalısın. Aparey ağızda değilken bir kutu içerisinde saklanmalıdır.

APAREYİM KIRILIRSA NE YAPMALIYIM?

Arayarak mümkün olan en kısa zamanda randevu istemelisin. Tedavi aksayacağından veya dişlere zarar gelme ihtimali olduğundan rutin randevu tarihi beklenmemelidir. Apareyi sürekli kırıyorsan tedavin ortodontistin tarafından sonlandırılabilir.

AĞIZ DIŞI AYGITLARI (ENSELİK VE ÇENELİK) KULLANIRKEN BİLMEN GEREKEN ÖZEL TALİMATLAR VAR?

Evet. Enselik ve Çenelik i nasıl takman ve çıkartman gerektiği anlatılacaktır. Hatırlanması gereken önemli noktalar var:

  • Enselik‘ in başına ya da boynuna taktığın kısmı, ağız içine giren iç koldan önce çıkarılmalıdır. Headgear’i asla tek parça halinde kafandan asılarak çıkarmaya ya da takmaya çalışmamalısın.
  • Çenelik‘ in başına ya da çene ucuna taktığın kısmı, birbirinden ayrılmadan bütün halde takılıp çıkarılmalıdır. Doktorunun ayarlama yaptığı yerlerde değişim yapmamalısın. 
  • Spor yaparken ya da sert oyunlar oynarken kullanılmamalıdır.
  • Geceleri kazara çıkmasını önlemek için güvenlik mekanizmalarının yerinde olduğundan emin olmalısın.
  • Aygıtın herhangi bir parçası uyku esnasında koparsa, ortodontistinle temasa geçmelisin.
  • Çok nadirde olsa bu aygıtların takılması esnasında yaralanmalar meydana gelebilir. Böyle bir durumla karşılaşılırsa, en kısa sürede doktorunuza başvurunuz.
  • Aygıtlarını her seansta yanında getirmeli ve sorunlarını ortodontistine bildirmelisin.
FOTO GALERİ